onsdag, august 31, 2005

Kjønnsdiskriminerende maktretorikk fra Høyre

Verden er altså ikke kommet lenger enn at finansminister Per Kristian Foss bruker billige kjønnsdiskriminerende triks i valgkampdebatter, sitat:
"Hør her Hill-Marta og Djupedal [...]"
Jeg vokste opp med lærdommen at man ikke skulle stemme Høyre, fordi Kåre Willoch i debatter sa:" men kjære fru Brundtland". Det er godt å se at de holder på tradisjonene.

tirsdag, august 30, 2005

Word verification installed/ all this BLINKING s*p*@*m

Due to an increasing amount of spam lately, I´ve installed the word verification function like All Seeing Eye suggested. It means that everyone who comments on my posts has to type in the word written in the box above the comment space. Annoying, yes, but I hope people do not refrain from commenting.

Da jeg var på bordtennisleir i Russland

Her er beviset på at jeg hadde en aktiv bordtennistilværelse i Russland. Noen vil sogar gå så langt som å si at jeg var mer opptatt av bordtennis enn litteratur. Det er en svak overdrivelse.
Jeg kan ellers legge til at min forrige bordtennistreningsleir var i Tyskland. Da knuste jeg Løvåsen 10 i sett flere ganger (tre ganger). Bedre matching hadde jeg i unge hr. Harstad. Jeg tror bordtennisfasiliteter og en verdig motspiller er et krav jeg skal stille når jeg reiser rundt omkring i litteraturens ærend.

søndag, august 28, 2005

Oppslagstavla: debatt i morgen mandag!

InterCity inviterer til Politisk Bar:
Tid: Mandag 29.8 kl. 21.00 (nb!!)
Sted: Landmark
Medarrangør: Syn og Segn
Tittel:
Hva skal Vestlandet med Oslo?

Innledere:
Frank Aarebrot, statsviter
Audun Lysbakken, andrekandidat SV
Gjermund Hagesæter, andrekandidat Frp
Anne-Grete Strøm-Erichsen, andrekandidat Ap
Øyvind Halleraker, stortingskandidat H

"En ny rapport viser at Bergen er dårligst av de norske storbyene på å
skape nye kunnskapsbaserte arbeidsplasser. Hovedårsaken er at de rike
Bergenskremmerne med for mye penger, velger å investere i eiendom
framfor nye teknologintensive bedrifter. Hvordan kan Bergen være
motor for regionaliseringen av Norge når byen ikke engang klarer å
lage nye arbeidsplasser til de høyt utdannede innbyggerne sine?
Bergensregionen er den storbyregionen i Norge som har kommet kortest
med å lage et regionalt samarbeid. Hovedårsaken? Bergen har siden
middelalderen vært seg selv nok og er mislikt selv av nabokommunene.
Hvordan kan Bergen være motor for regionaliseringen av Vestlandet når
ikke engang nabokommunene vil samarbeide med byen?
Vestlandet er en mytisk størrelse, men bortimot umulig å
operasjonalisere. Hvordan avgrenses Vestlandet i tilfelle vi får en
rødgrønn regjering som vil erstatte fylkene med større regioner?
Sunnmøringene er og har alltid vært seg selv nok. Rogalendingene
spytter i hånda, teller skillingen og skuer mot kontinentet.
Sogningene gjør som Sisyfos og bruker hele dagslyset på å flytte
høyballer opp og ned de bratte fjellskråningene. Hva er det som
binder Vestlandet sammen utover hatet mot hovedstaden?
Og hvilken by skal være hovedstaden? Bergen eller Stavanger?
Stavanger har de siste årene fremstått som langt mer dynamisk enn
Bergen. Høyskolen er blitt universitet, de skal bli europeisk
kulturhovestad i 2008 og ordfører Sevland har kommet langt i å
transformere oljeøkonomien til kulturbaserte næringer. Er Bergen
fortiden og Stavanger fremtiden for Vestlandet?"


--

Photos from Russia

I want to be different like all the other different people, so I´ve made a Flickr account. If you´re after nice homie pictures you´ll return dissapointed from this site. It´s strictly work based. First out is the writing camp I taught at in Russia. Enjoy.

lørdag, august 27, 2005

Artikkel i fredagens Klassekampen

Med vona i bagasjen
Ingress: Gapet mellom von og verkelegheit er stort, særleg når det handlar om Amerika. Det ser ein tydeleg i den vesle romanen Oklahoma av Lars Amund Vaage og Amerikabrev redigert av Theodore C. Blegen.

AV: RAGNFRID TROHAUG

Ein morgon vakna eg med ei merkeleg kjensle i kroppen; eg rista meg vaken og kjente etter: jau, ein smak av prærien låg framleis i munnvika, panna var sveitt, ryggen skreik arbeid. Eg hadde vore norsk-amerikanar denne natta. Rydda gard og bygd liv. Etter mange år i Junaiten var eg komen heim igjen. Alt var som før, berre heilt annleis.
Vel inne i dagen, men framleis fylt av draumen, tok eg fram to bokkjenningar frå hylla: Amerikabrev, ei samling faktiske brev skrivne av nordmenn som reiste til Amerika, redigert av Theodore C. Blegen, og Oklahoma av Lars Amund Vaage. Begge handlar dei om Amerika, norskamerikanaren, den bortkomne, den heimkomne, forventning og realitet. Men mens den første boka er sakleg, kvardagsleg og konkret i stilen, er den andre poetisk kvardagsleg og drøymande i tonen. Men dei krinsar begge rundt dette store, rundt draumen om Amerika og Amerikafararen.

Steikte grisar og feite dagsløner
I Amerikabrev vekslar dei som skriv heim mellom å fortelje at dette er eit fantastisk land som alle må busetje seg i, og at det er ein forferdeleg stad som ein ankar på at ein kom til. Gjert Gregoriussen Hovland er nøgd, og skriv:
Da en god Leilighed gives, maa jeg lade eder vide, at vi er ved en god Hilsen og befinde os overmaade vel fornøiet baade jeg og min Kone. Vor Søn gaaer i den engelske Skole, han taler ligesaa godt Engelsk som de Infødte. Jeg har ikke fundet mig mere glad og fornøiet i nogen Sag end i det, at vi forlode Norge og reiste hertil.
Amerikafarar Hans Olsen Thorud er alt anna enn glad og skriv til vennene sine heime i Noreg i 1851:
Kjære venner og Landsmænd! Betænk nøie, hvad I gøre, førend I bestemme Eder til at drage hertil. I maa langtfra ikke tro, at her gaa stegte Griser med Gaffel og Kniv i sig, og den store Dagløn, som her tales om, er en Fabel.
Amerika er ikkje melk og honning-landet, det er einsemd og blodslit.

Den bortkomne sonen
I romanen Oklahoma kjem Knut attende til heimbygda etter mange år i Amerika. Han kjem, han er taus, og romanen ser han uttanifrå i størstedelen av handlinga:
Han kom tilbake etter 40 år. Han heitte Knut. Dei kalla han for Store Knut. Frida sa han var den sterkaste.
Heile bygda, heile slekta, ventar på Knut. Dei har venta i førti år, og no kjem han endeleg. I det Knut kjem, blir alt som har vore kjent, blir vegen, fjorden og folka, framand for den unge bygdeguten som fortel. Han ser sitt eige liv og omgjevnader med nye auge. Til og med ferja som er ein naturleg del av kystkvardagen, blir mykje større: Ferja kom. Ho viste seg. Ho stakk seg fram frå øya, var ein ål, ein kval. Ho kom med sida til, svart og glinsande, med pust, med skum, og røyk.
Knut er den bortkomne sonen og Frelsaren samstundes, han er eventyret og redninga der han stig i land frå ferja. Han er stor, han er framand, han er løyndomsfull og langveisfarande. Amerikafaraen fortel verken den eine eller den andre historia frå der over. Bygdefolket er også tause, det er ikkje ”Hosianna!” og palmegreinvifting når han legg til. Det er ei stille forventing, som ikkje får storslagent uttrykk, stemninga er ærbødig og stillfaren når Knut kjem. Ikkje klem og store talar, det er ei tagal stemning som møter amerikafararen.

Han og oss
Den skrekkblanda fryden mellom det kjente og ukjente ligg heile tida i teksten, for Knut er ein av oss, men samstundes ein framandkar. I denne spenninga mellom kjent og framand dirrer heile romanen, for:
me kjende han, me visste kven han var, kva folk han kom i frå. Han kom i frå oss. Me kjende han att på haka, på hatten,på skuldrene og kroppen. Samstundes kan ein ikkje kjenne ein som har vore vekk i 40 år, om han er aldri så lik sine karar i kropp og fasong. Han kjem frå draumen til det verkelege, til den verkelege, gamle verda, og skiljet mellom desse to realitetane er gapande stort. Det er denne vissa teksten ber så fint i seg i sjølve forma; dei korte og poetiske kapitla er vekselsvis konkrete, forståelege og svevande, lukka. Forteljinga om Amerika, historia som Knut ber med seg, er både fortelbar og utilgjengeleg. Ein ser Amerika i han der han står i framande klede og med anna ganglag, men samstundes er han heilt taus om Amerika. Han berre vandrar avgarde, han kjem ikkje inn på kaffi som dei ventar.
Knut sat ikkje i stolen under lampen. Han strekte ikkje foten fram. Han løfta ikkje hovudet, fortalte ingen soger frå Amerika. Hus hang ikkje ned frå himmelen. Elvar låg ikkje som vide hav. Det sveva ingen drakar over prærien. Berre lampen brann, over den tome, blå stolen.

Ein av oss

Dei finn han i myra.
Han blir redda av sterke bygdehender, tause ber dei han ned igjen. Men sjølv vil han vel gjerne ikkje bli funnen. Fordi historia han har i seg, dei førti åra, er umogeleg å fortelje, umogeleg å vise i ord. Han kjem ordlaus heim igjen, og utan orda eksisterer ikkje forteljinga om Amerika og heller ikkje Knut sjølv. Då kan ein like gjerne gå i myra.
Første gong eg las boka, måtte eg repetere myrscenen fleire gongar: døde han eller ikkje, dei bar han jo som om dei skulle i gravferd, og det var grønske i munnen. Eg er enno ikkje sikker på om han overlevde. I mitt hovud er det logisk at han druknar i myra, på den andre sida får ikkje bygda ta hand om Knut og bli hans redning, slik han er deires, om han ikkje blir redda. For å dra folk opp av myra er noko ein kan om ein har blitt heime og ikkje reist til Amerika, endeleg kjem kunnskapen til heimekarane til nytte. Å hente folk opp av myra er ingenting ein behøver reise til prærien for å lære, tvert i mot.
Romanen skildrar så fint denne haldninga ein har om oss, eller som vi seier der eg voks opp: vårres kara. Uansett kor framand nokon er, så skal ein kjenne ein nærleik, fordi ein er i slekt: Me ropte ikkje etter Knut. Me kunne ikkje det. Me ropte ikkje ut at me var slekta, folket hans og etterkomarane, rett nok i ei sidegrein.
Dette er ei haldning som på mange måtar er framand for meg som lev i ei tid der ein ikkje reknar slekt ut i niande ledd, men istadenfor dannar eigne familieaktige konstellasjonar tufta på interessefelleskap og ikkje biologi. Men det gir gjenklang ein stad, eg kjenner det igjen frå oppveksten. Korleis ein stoppar og drikk kaffi hos ein femmenning, som ein ikkje har sett på år og dag, men dei bur jo i bygda vi kjører forbi, og då må ein jo stoppe. Eller som den feite dama frå Tenesse sa til meg då eg var ungjente og stavkyrkjegaid i Indre Sogn:”I´m looking for the gravestone of my great grandparents, and I did not bring money, I did not bring food, but I brought my Kleenex, because I knew this is gonna be touching”.

Draumen som forsvann

I Oklahoma ser alle etter Knut og han som skiplar den vante kvardagen;
alle har eit forhold til at han kjem, ingen er uberørt, særleg ikkje Frida som er gift med Hilmar, bror til Knut. Det er ei stille forventning som aldri blir forma i ord, men i handling: Frida stod på kjøkenet. Knut kom. Det var blitt dag. Ho høyrde steg. Han var i gangen. Ho gjekk ikkje ut. Ho tok ikkje i mot. Ho stod i steikos. Ho måtte laga til. Det fresa opp i panna. Frida steikte løk. Ho gjekk ikkje til møtes med han.
Under teksten, bak steikosen ligg det ein tanke om at det kunne vore ho som steig i land, ho som gjekk hand i hand med Store Knut der han kom ned landgangen på ferja. Men ho hadde blitt værande. Halde seg heime og gifta seg med broren hans. Draumen forsvann til Amerika.
Han kom tilbake etter 40 år. Han kom med fjør, han kom med hatt. Han kom med handa og løfta eit gammalt bilete. Ho var på kjøkenet. Knut var i gangen no. Ho såg dei andre kvinnene som sprang. Ho var på kjøkenet. Ho stod i ro. Ho henta ingen ting. Ho la det ikkje framfor han. Berre tankane. Berre minna.
Den som kjem heim igjen, kan aldri innfri forventningane til dei ein kjem heim til, for forteljinga om det ukjente har vokse seg så stor. Eg gråt alltid når brørne mine kom heim på juleferie, for eg ville at skildringane av studentlivet, av Oslo, Bergen og Grand Canyon skulle vere endå større, skulle vere slik eg hadde laga det inne i hovudet mitt. Det stemte aldri heilt overeins, og avstanden mellom oss berre auka av desse forteljingane.

Heime igjen

Forventninga i det at han skal kome og skuffelsen over at han ikkje kjem, er fabelaktig skildra gjennom lefsebakinga til Frida, den blå og grøne kjolen, ryddinga og renskinga, dei knuste kaffikoppane når han ikkje kjem, maten ho hiv i bosset i reint sinne. Så ligg han der i stova, heimbåren frå myra. Først vil ho ikkje sjå på han, vil ikkje vaske han. Men så er det sjølvsagt, så er det klart at det er henne, og ikkje Hilmar som skal gjere det. Hilmar kan ikkje med slikt såklart. Endå viktigare er det at forteljinga fell på plass når Frida vaskar Knut, at det er ho som gir han omsorg, og ikkje omvendt. Han er den store som er liten, den framande som treng hjelp frå dei heimevante. Knut blir redda av sine eigne, i ein topografi og eit bygdelandskap som ligg nedfelt i kroppen på han, sjølv etter så mange år i by og storstilt utland. Romanen fell til ro på fjorden, og Knut viser den unge forteljaren korleis han skal skjere årene i vatnet. Han er verkeleg komen heim.
Det er den doble kjensla av Amerika, motsetninga draum og vonbrot, himmelrik og sviande kvardag, som eg finn i både Oklahoma og Amerikabrev. Dei peikar og eg ser korleis mennesket alltid står i spagat mellom mellom håpet og realiteten.

onsdag, august 24, 2005

KICX3125


KICX3125
Originally uploaded by DIRFNGAR
This is a taste of Russia and Karelia for you all. The writing camp (youngsters, writers, librarians, bus drivers, the whole lot) visited the Island of Kizhi on our day out (the rest was spend writing in the Sanatorium). Flabbergasting or the like.

Alexander and the Terrible, Horrible, No Good, Very Bad Day

Alexander and the Terrible, Horrible, no Good, Very Bad Day
by Judith Viorst
is the theme song of today.
Don´t worry, it only has to do with work and it´ll pass.
If you need further entertainment check out this variation of the story about Alexander (the great).
For you who aren´t familiar with American classics; go home and read this book. It is fabulous and I know it by heart. Thanks to my dorm-mate Ahne back in the day.

tirsdag, august 23, 2005

Artikkel på nett

Her kjem linken til det nynorske ungdomsnettmagasinet Magasinett. Eg ser at eit ord har ramla ut frå teksten min, det er ser du når du les den. Det var ein del krøll med kråketeikn og filoverføring .

Over til noe enda viktigere: valget.

Jeg kastet meg over Arbeiderpartiets publikasjon "Sammen" da jeg fant den i posten i dag. Det herlige med den er at det på forsiden står: "Magasin for Arbeiderpartiets medlemmer, sympatisører og andre interesserte", mens det på baksiden står med feite typer: FULL DISTRIBUSJON.

Jeg har lest den nøye og kommet fram til at Arbeiderpartiprofilene jevnt over har dårlig litteratursmak. Det hadde vært bedre om de oppga at de ikke leste. Dessuten: Det er ingenting i profilen til Dag Ole Teigen fra Hordaland som overbeviser meg om at han er min mann på tinget. Bortsett fra, måske, måske, det med Liverpool, jeg har jo tross alt en bag fra syttitallet med gamlegutta.

fredag, august 19, 2005

Oktober Forlag har tabba seg ut på ORDDELING!

Jeg har alt anna å gjøre enn å blogge, men det er nok av oppsiktsvekkende orddelingsfeil ute i verden som må kommenteres (favoritt utested, blir for en fillefeil å regne). Jeg la merke til følgende sjokkerende detalj på Norli i dag: Berlinerpoplene og Eremittkrepsene av Anne B. Ragde hadde på ryggene sine titlene: Berlinerpoplene, Eremittkrepsene slik det seg hør og bør, men på forsida stod det:
BERLINER
POPLENE

og:
EREMITT
KREPSENE.
Det fantes ikke antydning til en bindestrek en gang. Når det står skrevet som sammensatt ord på ryggen er det ingen som kan komme med mystiske og videverdige utledninger om at det skal være særskriving på forsida. De har rett og slett gjort en tabbe, eller latt estetiske hensyn gå foran språklige.
Se sjøl her, eller ta en tur i bokhandelen. Anne B. vrir seg sikkert i irritasjon.

tirsdag, august 16, 2005

Hurra for den flinke mora mi!

Høgskolen i Bodø hadde den offisielle opninga av studieåret i dag. Her
kan du blant anna lese at høgskolelektor Kjellrunn Kristoffersen Trohaug (aka morMI, ikkje morDI) var ein av dei tre førelesarane som av studentane blei kåra til DEI BESTE FØRELESARANE førre studieår. Det er fint å sjå at ein kan bli populær blant studentane utan å dele ut sukkertøy og vaffelsnakk, men derimot beinhard kunnskap og fagentusiasme. Dei andre to som fekk pris var Bengt Engan og Terje Halvorsen, og morMI har hatt dei begge den gongen i hine harde dagar då ho underviste på Bodø Gymnas. Så alt heng saman med alt. GRATULERER morMI!

Gratulerer med ny bok, Anna!

Anna Bache-Wiig har skrevet ny bok. Les om den her.
Gratulerer!

mandag, august 15, 2005

Et helt annet rom, et helt annet sted

Hele helga fikk jeg panegyriske tekstmeldinger fra min gode venn Henning i København, og i dag stadfesta Øystein det jeg hadde fornemmelsen av: livet var i København denne helga. Her kan du se hvor gøy og intellektuelt de hadde det.
Problemstillinga var kunst og politikk, og jeg håper at noen skriver et bloggreferat, slik at man kan få en feeling av hva som ble sagt, diskutert og framvist. Så kan jeg innbille meg at jeg var der, akkurat som jeg i barndommen gjorde med: London, Mallorca, Legoland, Karasjok, Tyskland, Paris, Skottland, Kent, Cornwall, Kypros, Kreta.
Det burde være mer av slike møteplasser!

Ord delings feil igjen

Det er lov med ein glipp, ei eingongshending som resultat av overtrøyttheit, dødlinjepress og umenneskelege arbeidstider. Difor heng eg ikkje ut folk som gjer feil ein gong, men skjer det fleire gongar må eg dele ut gult kort.
Den som får gult kort i dag er Silje Midttun i BT. Dagens feil var i intervjuet med Karin Park:
favoritt utested.
Utan komma skal det stå i eitt ord: favorittutested.
Skjerpings Midttun, det er ikkje første gongen.

søndag, august 14, 2005

Listening to something new and exciting while working

Listen to this brand new internet music channel. It´s Norwegian and plays independent music. Besides, the website is lovely green and naïve. Thanks for keeping me company while working.

tirsdag, august 09, 2005

Test dialektøret ditt

Når ein kjem heim frå sommarbeitet og til vinterstaden er det alltid mykje å henge fingrane i. For min del har fingrane mykje dei skulle gjort i den fysiske heimen og i den skriftlege verda. Eg har to STORE dødlinjer, ei LITT MINDRE og ei lita å tenkje på desse neste ti dagane, og eit bryllaup å førebu meg på, så det blir niks, nada, zero blogging. I mellomtida kan du bryne deg på denne dialektprøven (eg har fått lov av forfattaren å publisere e-postteksten her på bloggen). Det er så nært ein kan kome dette særskilde talemålet i skrift. Eg må seie som målungdommen: Eg elskar dialekt!

sian e vart meillt på seinar einn aill ainner,
fikk e kje dein første mailn,
så e
fikk litt lættere panikk når du skreiv at vi hadd læxæ,
mæn ho snillje [xxx]

seinnæ oppgaven t me, så no veit e
iallefall ke dein hainnlæ om...=)